2016 is voor het Sagalassos Project tegelijk een rijk als een moeilijk werkjaar geworden.

Printer-friendly versionSend to friend

2016 is voor het Sagalassos Project tegelijk een rijk als een moeilijk werkjaar geworden. We zijn ondertussen gewoontegetrouw een paar keer op campagne geweest. Eerst in het voorjaar en dan de hele zomer lang, zelfs tot en met begin oktober, wanneer het al flink koud begon te worden op onze berg in Turkije.

Kim Eekelers heeft een paar weken terug haar doctoraat publiek verdedigd bij de geologen van de KU Leuven, over de ijzerproductie in de stad en het territorium van Sagalassos. Ralf Vandam heeft ons na een jaar Amerika en een jaar Istanbul terug vervoegd, als postdoctoraal onderzoeker bij het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. Zonder verdroten heeft hij een hele mooie prospectie campagne opgezet afgelopen zomer in de vallei van de Ağlasun rivier en aanpalende gebieden. Anuja Dangol is momenteel bij ons afgevaardigd door SADL of de Spatial Applications Division Leuven. Samen met SADL en collegae aan de Universiteit Gent hebben we een nieuw project toegekend gekregen in het kader van het Vlaamse Herculesbesluit. Met dit fonds kunnen we onder meer onze computersystemen in archeologie verder op elkaar laten aansluiten. En als klap op de wetenschappelijke vuurpijl start in januari een nieuw samenwerkingsproject met collega Arjan Zuiderhoek van de UGent, gesteund door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen. We zijn nog volop op zoek naar de juiste doctoraatstudent(e) om ons te helpen de Hellenistische Marktgebouwen in Klein-Azië grondig te bestuderen op geschiedkundige en archeologische wijze. Wat dat laatste betreft herinneren jullie zich wellicht onze onverwachte vondst van zo'n gebouw in de zomer van 2014. Dat Marktgebouw, meteen het oudste monument van Sagalassos, zullen we de komende drie zomers verder kunnen opgraven dankzij die verworven steun.

We zijn altijd verheugd om onze boodschap uit te dragen aan vele toehoorders in eigen land. De thematische lezingen over duurzaamheid in de oudheid werden talrijk bijgewoond en blijkbaar gesmaakt in Haacht, Tongeren, Velzeke, Turnhout en Brussel. We gaan met veel enthousiasme in op jullie uitnodigingen te komen spreken voor grote of kleine kring. Ook Marc Waelkens geeft nog steeds graag lezingen in heel het land, en lessen voor het Davidsfonds. We zijn hem dankbaar de blijde boodschap van het project te blijven verkondigen. Datzelfde Davidsfonds sloeg eerder dit jaar de handen in elkaar met de alumni van de KU Leuven zodat we in juli een heel leergierige groep hebben mogen rondleiden op een reeks sites in Pisidië en natuurlijk ook in Sagalassos, waar iedereen zich graag een beetje thuis voelde.
In Sagalassos zelf blijven we elke dag bijleren. Jammer genoeg is dat niet altijd goed nieuws. Zo blijken de conservatie-werkzaamheden aan het enorme Romeinse badgebouw nog altijd zeer cruciaal om de ruïne in stand te houden. Afgelopen zomer konden we dankzij steun van het Amerikaanse Global Heritage Fund, de Turkse Sagalassos Foundation en de familie Lamberts-Van Assche de ingangszone van de gewelfde ruimtes in het zuidwestelijke deel van het gebouw onder handen nemen. Dat bleek niks te vroeg want bepaalde delen stonden letterlijk op instorten. We willen de koppigheid en het doorzettingsvermogen van Louis Lamberts-Van Assche, die zijn familie en vele anderen waaronder ook het Sagalassos Project is komen te ontvallen, blijven eren door zelfs in hele complexe omstandigheden het idee van het op termijn bezoekbaar maken van dit gebouw niet op te geven.
Hoewel we als wetenschappelijk project ons in alle omstandigheden politiek neutraal wensen op te stellen, en dit ook zullen blijven doen, waren de politieke omstandigheden in Turkije afgelopen zomer zowel lastig om te overzien als bij tijden verhit. Dankzij de nauwe contacten met de Belgische diplomatie in Turkije, het eigen rectoraat en het Turkse Ministerie voor Cultuur en Toerisme zijn we erin geslaagd het schip recht te houden en onze campagne tot en met de laatste dag af te werken. Jullie begrijpen dat de berichtgeving uit de campagne, die jullie ondertussen gewoon zijn, daarom minder vlot is verlopen. Dat is jammer. De rode draad is duidelijk dat we moeten leren leven met onzekerheid, hoe jammer dat ook is.
Maar het loont wel degelijk de moeite om in Sagalassos te willen blijven geloven. Afgelopen zomer stond onze Leuvense collega prehistorische archeologie, Philip Van Peer, nog vol verbazing. Philip is een vermaard expert op het vlak van de studie van de Neanderthalers, en hun periode van samen bestaan met de moderne mens, wij dus, in delen van Afrika, Azië en Europa. Hij was nog nooit in Sagalassos geweest en had een vriendelijke collegiale interesse getoond toen we hem gelokt hadden ons te bezoeken, met de paar midden Paleolitische stenen werktuigen die we in 2015 hadden kunnen identificeren. Gezien die niet in context waren gevonden, verwachtte hij eigenlijk niet te veel van zijn bezoek. En toch kwam hij een bepaalde avond bestoft en bezweet het busje uitgestapt met een wetenschappelijk voldane glimlach. Wie in Sagalassos werkt herkent die glimlach onmiddellijk. Hij had in een bekken naast de Ağlasun vallei, in het prospectie gebied van Ralf, een plek ontdekt die hij in zijn hele loopbaan nog niet had gezien. Ik heb die avond geleerd dat ze in de prehistorie zo'n plaatsen geen sites noemen, zoals alle andere archeologen in de wereld dat wel zouden doen. Philip kijkt er alvast naar uit om in de komende jaren onderzoek bij ons te kunnen opstarten dat weleens baanbrekend zou kunnen worden om de rol van Anatolië in de migratiebewegingen van onze Neanderthal neven en nichten veel beter te gaan begrijpen.
Onze opgravingen in Sagalassos tenslotte hebben weer heel wat nieuwe puzzelstukken opgeleverd. De laatste jaren werken we veel rond aspecten van het dagelijkse leven van het gros van de stadsbevolking. Zo worden we, samen met collegae in vele andere disciplines, vaak geconfronteerd met het feit dat het door de band genomen geen gemakkelijk leven moet geweest zijn in onze stad en streek in het verleden. Maar uit de vergelijking van vele data en inzichten komt steeds beter naar voor dat de eeuwen van Romeins bestuur wellicht de beste garantie waren op een kwaliteitsvol leven, zelfs in vergelijking met jongste geschiedenis van het dorp Ağlasun. Waan je even Romein, en je voelt je spontaan iets gelukkiger in deze donkere dagen van het jaar!
Dit gevoel zullen we zeker willen uitstralen wanneer we uiteindelijk een nieuw evenement aan jullie mogen voorstellen. Vanaf midden maart tot einde april organiseren we in het Anatomisch Theater in Leuven de tentoonstelling "De kunst van het kleine. Verhalen over objecten uit het antieke Sagalassos". Voor deze tentoonstelling stellen huisfotografen Bruno Vandermeulen en Danny Veys opnames voor van vijftig opgegraven objecten, die het verhaal illustreren van Sagalassos en zijn bevolking tussen het einde van de Klassieke periode en de volle Byzantijnse tijd, dus tussen de late vijfde eeuw voor en de dertiende eeuw na Christus. Er valt ook te genieten van een collectie vormelijk sterke juwelen van de hand van ontwerpster Barbara Debruyn, geïnspireerd op de archeologie van Sagalassos. Op 21, 23, 25, 29 en 31 maart en 4, 6, 8, 12 en 22 april verzorg ik van harte een reeks causerieën. Deze avonden, en een paar namiddagen geef ik jullie graag alle achtergrondinformatie over de aard van de objecten en hun betekenis in het bijzondere verhaal van Sagalassos, vertrekkende van de tentoongestelde foto's en juwelen. De uitnodigingen worden in januari verstuurd. Van harte welkom tot een stukje van de wondere wereld van Sagalassos, in een origineel jasje gestoken.
Omwille van al het goede dat het Sagalassos project dit jaar is overkomen wil ik even traditioneel als belangrijk besluiten met een warme oproep om ons opnieuw te willen steunen als Vriend van Sagalassos. Samen met het rectoraat, het Leuvense Universiteitsfonds en onze partners in eigen land, Turkije en Amerika geloven we zonder meer in een blijvend mooie wetenschappelijke toekomst voor ons project. Daarom hopen we erkentelijk op jullie vertrouwen en gewaardeerde steun te mogen blijven rekenen.
Hartelijk dank en hopelijk tot binnenkort in het Anatomisch Theater,
Professor Jeroen Poblome

PS: Om ons te steunen als Vriend van het project ga naar http://sagalassos.be/en/Vriend+worden